محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

103

خلاصة الحكمة ( فارسى )

اطريفل صغير خبث الحديدى اطريفل خبث الحديد : منقول از قانون شيخ الرئيس . فايده : از براى اصحاب معدهء سرد و بواسير و رياح بارده و رنگ رو را صافى گرداند و اشتهاى طعام آورد و طعام را هضم كند . صنعت آن : پوست هليلهء كابلى ، پوست بليله ، آملهء منقى ، بيخ سوسن ، زنجبيل ، عود قمارى خام ، جوزبوا ، سك اصلى ، گل سرخ منزوع الاقماع ، سنبل الطيب ، اذخر مكى ، مصطكى رومى ، از هر يك ، ده درم ؛ مشك تبّتى يك درم ؛ برادهء خبث الحديد منقوع در شراب ريحانى هفت روز ، پس از هفت روز ، بگيرند آن را و سحق نمايند سحق بليغ و در تابهء آهنى بريان كنند و بگيرند از آن به وزن مجموع ادويه و مخلوط كنند با باقى ادويه ؛ كوفته ، بيخته به روغن بادام شيرين چرب نموده و مجموع را با عسل مصفّا سه وزن ادويه ، بسرشند . « 1 » اطريفل خبث الحديد منقول از قرابادين قلانسى كه به جهت معدهء گرم موافق است . صنعت آن : پوست هليلهء كابلى ، پوست بليله ، آملهء منقى ، بيخ سوسن ، گل سرخ ، اذخر مكّى ، از هر يك ، ده درم ؛ خبث الحديد مدبّر ، مثل مجموع ادويه ؛ شكر طبرزد آن مقدار كه ادويه به آن سرشته شود . شكر طبرزد را بگذارند و به قوام آورند و ادويه را به آن بسرشند . مقدار شربت : دو درم با شراب سيب و امثال آن . اطريه / آش سماق / آش ماست / آش برنج / سفرجليه / سماقيه / حصرميه / حماضيه / تفاحيه / آش جو اطْرِيه : لغت عربى است و به فارسى « آش آرد » و « رشته » نامند . ماهيت و مزاج و افعال و خواص آن : از اغذيهء معروفهء اهل ايران و خراسان و توران است ؛ خصوص اهل خراسان . و شامل ماهيچه و رشتهء قطايف و بغرا و غيرها است و آن انواع است . خواه از آرد گندم خالص سازند ؛ بدين قسم كه آرد را با آب و نمك به قدر ضرور خمير سخت نموده بر روى تخته پهن كرده ، رشته‌هاى بسيار باريك طولانى از كارد ببرند هر

--> ( 1 ) . همان ، ص 482 .